محمد بيومي مهران ( مترجم : سيد محمد راستگو )
12
بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى )
چنين دريافتهاند كه پيامبرى ويژهء مردان است و از زنان هيچ پيامبرى نبوده است . « 1 » و راز آن را نيز اين دانستهاند كه پيامبرى بارى سخت سنگين و كارى بس دشوار است كه سرشت نازك زنان و طبيعت كمتوان آنان ، آن را برنمىتابد ، زيرا پيامبرى كردن نيازمند تلاش و مبارزه و شكيبايى است ، و از اينرو ، همهء پيامبران در رويارويى با مردم خويش دچار رنجى دشوار و آزارنده بودند و در راه تبليغ دعوت خداوند متعال به آزمونى سخت گرفتار آمدند . « 2 » در اشاره به همين نكتههاست كه خداوند به پيامبر بزرگوارش فرمود : « پس پايدارى كن ! چنان كه پيامبران اولوالعزم نستوهانه پايدارى كردند » « 3 » دربارهء آيهء « وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا * - و ما پيش از تو جز مردانى نفرستاديم » ( سورهء نحل ، آيهء 43 ) ابن حزم مىگويد : از اين آيه تنها برمىآيد كه از زنان رسولى فرستاده نشده و رسولان همه مرد بودهاند ، اما از آن برنمىآيد كه نبوت نيز ويژهء مردان است و هيچ زنى نبى نبوده است ، چرا كه نبوت به اين معنى است كه خداوند به بندهاى وحى فرستاد و او را از چيزى كه ديگران نمىدانند ، آگاه سازد و هر كه چنين باشد نبى است ، خواه مرد باشد و خواه زن . و در قرآن كريم آمده است كه خداوند به زنانى چون مادر اسحاق ، مادر موسى و مادر عيسى وحى كرده است و فرشتگانى به سوى آنان فرستاده است . « 4 » درباره مادر اسحاق در قرآن مىخوانيم : « و فرشتگان ما براى ابراهيم مژده آوردند : گفتند : درود ؛ گفت : درود ؛ و چيزى نگذشت كه ابراهيم [ براى آنان ] گوسالهاى بريان آورد [ تا بخورند ] و چون ديد دست به سوى آن نمىبرند ، نپسنديدشان و در دل از آنان بيمى يافت ، گفتند : بيم مدار ، ما به سوى قوم لوط فرستاده شدهايم . و همسر او كه ايستاده بود خنديد . پس او را به اسحاق و از پس اسحاق به يعقوب مژده داديم . گفت : اى واى ، آيا منى كه خود پير و فرسودهام و اين شوهرم نيز پيرى فرتوت است ، بچه مىآورم ، به راستى كه اين چيز شگفتى است . گفتند : آيا از كار خدا شگفتى
--> ( 1 ) . نبوّت و پيامبرى در ميان بين اسرائيل ويژهء مردان نبوده است و در ميان آنان زنان نبى نيز بودهاند ، مانند : مريم خواهر موسى و هارون ( سفر خروج ، 15 : 20 ) ؛ دبوره ( سفر داوران ، 4 : 4 ) ؛ حنّا مادر صموئيل ( سفر اول صموئيل ، 2 : ( 1 ) ؛ خلده همسر شلوم بن تقوه ( كتاب دوم ، پادشاهان ، 22 : 14 ) ؛ حنّا دختر فنوئيل ( انجيل لوقا ، 2 : 36 ) و چهار دختر شوهر ناديدهء فيلپس و ( اعمال رسولان ، 21 : 9 ) . همسران پيامبران نيز گاه پيامبر خوانده شدهاند ( سفر اشعياء ، 8 : 3 ) . ( 2 ) . محمد على صابونى ، النبوة و الانبياء ، 10 ؛ صفوة التفاسير ، 3 / 129 . ( 3 ) . « فَاصْبِرْ كَما صَبَرَ أُولُوا الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ » ( سورهء احقاف آيهء 35 ) . ( 4 ) . ابن حزم ، الفصل فى الملل و الاهواء و النحل ، 5 / 87 .